Mieszkańcy miasta Nowa Dęba po raz pierwszy wybiorą przewodniczących zarządów nowo utworzonych osiedli. Wybory odbędą się w niedzielę, 26 lipca 2026 roku, w godzinach od 8:00 do 18:00. To ważny moment dla miejskiej części gminy, ponieważ nowe osiedla mają stać się realnym narzędziem wpływu mieszkańców na sprawy najbliższego otoczenia.
Zgodnie z zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy Nowa Dęba wybory zostaną przeprowadzone w nowo utworzonych jednostkach pomocniczych. Chodzi o osiedla, które powstały na mocy uchwały Rady Miejskiej z 28 lipca 2025 roku. Uchwała podzieliła część miasta na sześć nowych osiedli: Stare Miasto, Pod Zakładami, Śródmieście II, Śródmieście, Północ oraz Szkolna. Dotychczas istniejące jednostki pomocnicze pozostały bez zmian.
Od obywatelskiej inicjatywy do wyborów
Sprawa osiedli miejskich była jednym z głośniejszych tematów lokalnej debaty. Przez lata mieszkańcy części miasta nie mieli takich samych możliwości działania jak sołectwa czy dotychczasowe osiedla, które mogły decydować o środkach przeznaczanych na lokalne potrzeby. W praktyce oznaczało to, że wiele drobnych spraw – takich jak place zabaw, chodniki, ławki, zieleń, oświetlenie czy poprawa infrastruktury osiedlowej – zależało wyłącznie od dobrej woli władz gminy i układu sił w Radzie Miejskiej.
Inicjatywa utworzenia nowych osiedli miała to zmienić. Jej zwolennicy argumentowali, że mieszkańcy miasta powinni mieć taki sam głos w sprawach lokalnych jak mieszkańcy sołectw. Osiedla, jako jednostki pomocnicze gminy, mogą bowiem organizować zebrania mieszkańców, zgłaszać wnioski, opiniować sprawy dotyczące swojej części miasta oraz planować wykorzystanie środków przeznaczonych w budżecie gminy.
Teraz sprawa wchodzi w kolejny etap. Samo utworzenie osiedli to jedno, ale dopiero wybór przewodniczących zarządów pozwoli im zacząć normalnie funkcjonować.
Kto może kandydować?
Zgodnie ze statutami osiedli czynne i bierne prawo wyborcze mają mieszkańcy danego osiedla, którym przysługuje czynne prawo wyborcze do rady gminy. Kandydat na przewodniczącego zarządu osiedla musi więc być mieszkańcem danego osiedla i mieć prawo udziału w wyborach.
Kandydatów zgłasza grupa co najmniej pięciu mieszkańców osiedla uprawnionych do głosowania. Sama kandydatura musi być poparta minimum dwudziestoma podpisami. Do zgłoszenia należy dołączyć także pisemne oświadczenie kandydata o zgodzie na kandydowanie.
Termin zgłaszania kandydatów upływa 10 lipca 2026 roku. Do 13 lipca Gminna Komisja Wyborcza ma podać do publicznej wiadomości obwieszczenie o zarejestrowanych kandydatach. Tego samego dnia upływa również termin zgłaszania kandydatów do obwodowych komisji wyborczych.
Kalendarz wyborczy
Urząd Miasta i Gminy opublikował kalendarz wyborczy. Wynika z niego, że do 26 czerwca burmistrz powinien powołać Gminną Komisję Wyborczą oraz podać jej skład do publicznej wiadomości. W tym samym terminie mają zostać opublikowane wzory formularzy używanych podczas wyborów.
Do 17 lipca powołane zostaną obwodowe komisje wyborcze. Wtedy ma też zostać podana informacja o ich składzie i siedzibach. Do tego dnia sporządzony zostanie również spis wyborców, a mieszkańcy otrzymają informację o możliwości wglądu do spisu w Urzędzie Miasta i Gminy.
Do 24 lipca komisjom mają zostać przekazane materiały wyborcze, a do 25 lipca przygotowane lokale wyborcze. Samo głosowanie odbędzie się dzień później – 26 lipca – od godziny 8:00 do 18:00.
Co daje przewodniczący osiedla?
Przewodniczący zarządu osiedla będzie reprezentował mieszkańców wobec władz gminy. Do jego zadań będzie należało m.in. zwoływanie zebrań mieszkańców, przygotowywanie projektów uchwał, informowanie mieszkańców o ważnych sprawach, zgłaszanie wniosków oraz współpraca z Radą Miejską i burmistrzem.
Co istotne, przewodniczący będzie mógł uczestniczyć w pracach Rady Miejskiej na zasadach określonych w statucie gminy. Na sesjach będzie mógł zabierać głos doradczy i przedstawiać wnioski w imieniu mieszkańców osiedla.
Nowo wybrany przewodniczący będzie miał też obowiązek zwołać zebranie mieszkańców, na którym wybrany zostanie zarząd osiedla. Statut przewiduje, że zarząd osiedla liczy od 3 do 9 osób.
Osiedla to pieniądze i wpływ na lokalne sprawy
Jednym z najważniejszych elementów funkcjonowania osiedli jest gospodarka finansowa. Statuty przewidują, że osiedla mogą dysponować środkami wydzielanymi corocznie w budżecie gminy, dobrowolnymi wpłatami mieszkańców oraz darowiznami. Pieniądze te mogą być przeznaczane m.in. na utrzymanie infrastruktury osiedlowej, wspieranie działalności społecznej, kulturalnej, sportowej i oświatowej oraz lokalne potrzeby mieszkańców.
W praktyce oznacza to, że mieszkańcy poszczególnych części miasta mogą zyskać narzędzie do załatwiania spraw, które często są zbyt małe, by przebijać się przez wielką politykę budżetową gminy, ale jednocześnie bardzo ważne dla codziennego życia.
Ławka, piaskownica, naprawa chodnika, kosz na śmieci, oświetlenie, zieleń, drobna infrastruktura rekreacyjna – to właśnie takie sprawy najczęściej decydują o jakości życia na osiedlu. Do tej pory mieszkańcy wielu części miasta musieli o nie zabiegać bez własnej reprezentacji osiedlowej. Teraz może się to zmienić.
Wybory ważne bez względu na frekwencję
Warto podkreślić, że wybory przewodniczących zarządów osiedli są ważne bez względu na liczbę osób biorących udział w głosowaniu. Oznacza to, że nawet niewielka frekwencja może przesądzić o tym, kto przez najbliższe lata będzie reprezentował dane osiedle.
Dlatego udział mieszkańców będzie miał szczególne znaczenie. To nie są wybory odległe od codzienności. Przeciwnie – dotyczą najbliższego otoczenia: bloku, ulicy, placu, chodnika, skweru, parkingu czy miejsca spotkań mieszkańców.
26 lipca mieszkańcy nowych osiedli w Nowej Dębie zdecydują, kto będzie ich pierwszym przedstawicielem. Od aktywności mieszkańców zależy, czy nowe osiedla staną się realnym narzędziem wpływu, czy tylko kolejną formalnością zapisaną w dokumentach.
